ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a dönük hızlı sonuç alma vaadinin ardından geçen altı aylık süreçte diplomatik ve askeri girişimlerin hedeflenen tabloyu yaratamaması, Washington’ı strateji değişikliğine yöneltti. ABD yönetimi, Tahran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla yalnızca doğrudan İran’ı değil, bu ülkeyle ticari, ekonomik ve finansal etkileşimde bulunan üçüncü taraf ülkeleri de kapsayacak geniş ölçekli bir yaptırım modelini hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Söz konusu yaklaşımın çerçevesini çizen ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın tutumunu "Ya bizimlesiniz ya da karşımızdasınız" diyerek netleştirdi. Bessent; müttefiklik bağlarına bakılmaksızın İran’la finansal işlem yürüten, petrol alımı yapan ya da deniz taşımacılığı üzerinden ticari lojistik sağlayan tüm aktörlerin ağır ekonomik yaptırımlarla yüzleşebileceği uyarısında bulundu.
Kamuoyunda "ekonomik kıyamet" planı olarak adlandırılan düzenlemenin detayları henüz tamamen netleşmemiş olsa da taslağın; küresel bankacılık altyapısını, enerji transfer mekanizmalarını ve uluslararası deniz ticareti hatlarını doğrudan hedef aldığı görülüyor. Hazine Bakanı Bessent’in, paketin hukuki boyutlarını ve uygulama takvimini 24 Ağustos’ta düzenlenecek resmi bir basın toplantısıyla duyurması bekleniyor.
Uluslararası finans ve diplomasi uzmanları ise hazırlanan bu adımların pratik karşılığını ve olası yan etkilerini değerlendiriyor. Analistler, Tahran’ı küresel finans sisteminden tümüyle soyutlamayı amaçlayan bu hamlenin, karmaşık enerji piyasaları ve tedarik zincirleri nedeniyle sahada uygulanmasının güç olduğuna dikkat çekiyor. İkincil yaptırım tehditlerinin, önümüzdeki süreçte küresel ticari dengelerde yeni belirsizlik alanları oluşturabileceği belirtiliyor.
