Gündem

Genelev kararının gerekçesinde yoksulluk ve özgür rıza vurgusu

AYM, genelevleri denetleyen kanunu iptal etti: karar yürürlüğe girdi

Anayasa Mahkemesi (AYM), genelevlerin devlet gözetimi ve denetimi altında faaliyet göstermesini mümkün kılan 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesini iptal etti. 16 Temmuz 2026'da oybirliğiyle alınan karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi.

Mahkeme, hükmü Anayasa'nın devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen 5'inci maddesi ile kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17'nci maddesine aykırı buldu. Kararda yürürlük için ileri bir tarih belirlenmedi.

İptal sürecini, bazı konut ve işyerlerinin belirli sürelerle kapatılıp mühürlenmesine ilişkin idari işlemlere karşı açılan davalar başlattı. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3'üncü İdari Dava Dairesi, Mardin 3'üncü İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesi, işlemlerin dayanağı olan hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM'ye başvurdu.

Başvurularda, Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığına tanınan düzenleme yetkisinin kanunda yeterince açık sınırlandırılmadığı; genelevlerin çalışma esasları ve seks işçilerinin tabi olacağı koşulların temel çerçevesinin kanunla belirlenmediği savunuldu. AYM, üç başvuruyu birlikte inceledi.

Gerekçeli kararda, seks işçiliğinin yalnızca kişisel tercih olarak ele alınamayacağı, kişilerin toplumsal ve ekonomik koşullarının da dikkate alınması gerektiği belirtildi. AYM; yoksulluk, ekonomik çaresizlik, istismar ve insan ticaretinin kişileri seks işçiliğine yöneltebileceğine, bu koşullardaki rızanın özgür olup olmadığının sorgulanması gerektiğine işaret etti.

Mahkeme, ekonomik ve sosyal baskı altındaki ya da fiziksel, ruhsal ve cinsel istismara maruz kalan kişilerin rızasının özgür iradeye dayandığının kabul edilmesinin güç olduğunu değerlendirdi. Seks işçiliğinin meslek olarak tanınmasının insan bedenini, özellikle kadın bedenini ekonomik pazarın parçası hâline getirebileceğine de dikkat çekti.

AYM'ye göre devletin sorumluluğu fuhuş faaliyetlerini denetlemekle sınırlı değil; insanları seks işçiliğine yönelten yapısal sorunları giderecek sosyal politikalar geliştirmek ve bu faaliyetlerden kazanç sağlayan aracılarla mücadele etmek de devletin öncelikli sorumlulukları arasında. İptal kararı doğrudan genelevlerin kapatılması anlamına gelmiyor; ancak bu kurumların geleceği belirsizleşiyor.

İlgili Haberler

Derinine in →
 
Buzdağı Muhabir.App platformu üyesidir.