2027 enflasyon tahmini yüzde 21’e çıktı, zam takvimi yüzde 9,2’de
Gün boyu başka başlıklar öne çıkarken, kamu görevlileri ve emeklilerin gelirini ilgilendiren bir oran farkı sıradan bir açıklama gibi geçti. Burada asıl mesele, tahmin ile toplu sözleşme takviminin aynı dönemde ne kadar farklı bir tablo çizdiği.
Merkez Bankasının 2027 yılı enflasyon tahminini yüzde 15’ten yüzde 21’e yükseltmesi, yalnızca ekonomik beklentilerdeki bir değişiklik değil; gelirlerin hangi varsayımlara göre belirlendiğini yeniden düşünmeyi gerektiren bir gelişme. Uzman Diyanet-Sen Genel Başkanı Ramazan Çelik, bu artışın ardından kamu görevlileri ve emekliler için ek düzenleme istedi. Çelik’in dikkat çektiği nokta, tahmindeki yükseliş ile toplu sözleşmede yer alan zam oranları arasındaki mesafe.
Haberde aktarılan toplu sözleşme takvimine göre ocak ayı için yüzde 5, temmuz ayı için yüzde 4 artış öngörülüyor. Bu iki zam, basitçe toplanınca yüzde 9 değil; bileşik hesapla yüzde 9,2 ediyor. Aynı açıklamada, Merkez Bankasının 2027 enflasyon tahmini yüzde 21 olarak veriliyor. Dolayısıyla Çelik’in karşılaştırması, tahmin edilen enflasyon ile ücret artışlarının arasında 11,8 puanlık bir fark bulunduğuna işaret ediyor.
Bu kıyasın sınırını da doğru çizmek gerekiyor: yüzde 21, gerçekleşmiş enflasyon değil, Merkez Bankasının 2027 için açıkladığı tahmin. Yüzde 9,2 ise toplu sözleşmede belirtilen iki artışın bileşik toplamı; haberde bu oran, gerçekleşecek yıllık enflasyonla aynı şeymiş gibi sunulmuyor. Fakat tahminin yüzde 15’ten yüzde 21’e çıkarılması, gelir takviminin hangi ekonomik varsayımlara dayanacağı sorusunu kamu çalışanları ve emekliler açısından daha görünür kılıyor.
Bu nedenle konu, yalnızca sendika yöneticisinin ek zam talebinden ibaret değil. Ücretlerin hangi aralıklarla ve hangi göstergelere bakılarak güncelleneceği, kamu görevlilerinin ve emeklilerin gelir planını doğrudan ilgilendiriyor. Tahmin değiştiğinde sözleşmedeki artışların da yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, açıklamanın merkezindeki somut soru. Çelik, ekonomik göstergelerdeki değişimin ücret politikasına yansıması gerektiğini savunuyor.
Çelik’in gelir kaybı yaşanmaması için ek refah payı verilmesi ve toplu sözleşme artışının değişen koşullara göre yeniden değerlendirilmesi talepleri de bu çerçevede okunmalı. Haberde dört talep sıralandığı belirtiliyor; ancak aktarılan bölümde bunlardan yalnızca ikisi açıklanıyor. Bu nedenle taleplerin tamamını biliyormuş gibi davranmadan, görünen iki önerinin ortak noktasını söylemek mümkün: mevcut zam takviminin değişen ekonomik göstergeler karşısında yeterli olup olmadığının yeniden ele alınması.
Bir oran farkı tek başına gelecekteki alım gücünün ne olacağını kanıtlamaz; tahminlerin ve gerçekleşmelerin aynı çıkacağı da varsayılamaz. Yine de tahminin altı puan yükselmesi ile sözleşmedeki artışların yüzde 9,2’de kalması, ücret politikasının değişen göstergelere nasıl yanıt vereceğini tartışmak için yeterli bir neden. Manşetlerin altındaki asıl konu bu: Kamu çalışanları ve emekliler için belirlenen gelir artışları, ekonomik görünüm değiştiğinde hangi mekanizmayla yeniden değerlendirilecek?
Bu köşe, Buzdağı yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.