Kültür, Sanat & Yaşam

Geleneksel Zanaatın Metal Kullanmayan Anatomisi: Sivas'ta Yarım Asırlık Ud İmalatı

Sivas’ın tek ud zanaatçısı Mustafa Karaoğlu, 1976’dan bu yana sürdürdüğü üretiminde çivi kullanmaksızın, tamamen ahşap biçimlendirme teknikleriyle hazırladığı enstrümanları küresel müzik çevrelerine ulaştırıyor.

Sivas atölyesinde ud üretimi yapan usta

Geleneksel enstrüman yapımında seri üretimin ve modern birleştirme elemanlarının yaygınlaştığı günümüzde, ahşap zanaatının köklü yöntemleri az sayıda ustanın atölyesinde yaşamaya devam ediyor. Sivas'ın tek ud ustası konumundaki Mustafa Karaoğlu, 1976 yılından bu yana sürdürdüğü üretimiyle bu geleneksel yöntemin bölgedeki son temsilcisi olarak öne çıkıyor. Çocukluk döneminde başlayan ahşap ve müzik merakını mesleğe dönüştüren 3 çocuk babası usta, Sivas merkezdeki atölyesinde tamamen el emeğine dayalı bir imalat süreci yürütüyor.

Karaoğlu'nun üretim yöntemindeki en belirgin nitelik, enstrümanın gövde yapısında hiçbir şekilde çivi veya metal bağlantı elemanına yer vermemesi. Malzeme seçiminin ardından 3 santimetre genişliğinde ve 70 santimetre uzunluğunda kesilen ahşap çıtalar, yüksek ısıya sahip sıcak ütüler yardımıyla bükülerek gerekli formu alıyor. Rendeleme ve zımparalama işlemlerinden geçen ahşap dilimler, özel kalıplar üzerinde yapıştırılarak udun "tekne" olarak adlandırılan ana gövdesini oluşturuyor.

Enstrümanın tarihsel gelişimine bakıldığında, geçmiş dönemlerde ağırlıklı olarak 13 ve 17 dilimli gövde yapılarının tercih edildiği biliniyor. Günümüzde ise talebin daha çok 21 ve 23 dilimli modellerde yoğunlaştığını belirten Karaoğlu, özel istek doğrultusunda 25 ve 27 dilimli yapılar da inşa ediyor.

Mesleğin gerektirdiği yüksek dikkat ve sabrın zihinsel ve bedensel olarak kendisini canlı tuttuğunu ifade eden emektar usta, her enstrümanın kendine özgü bir tını karakteri taşıdığına dikkat çekiyor. Sivas'taki atölyeden çıkan tescilli ve doğal ahşap işçiliğine sahip udlar, geleneksel mirası ulusal ve uluslararası ölçekteki müzisyen ve koleksiyonerlerle buluşturmaya devam ediyor.

İlgili Haberler

Derinine in →
Buzdağı Mediapod Sistemi Üyesidir.